AgriSA neem kennis van die jongste landbousyfers wat deur Statistieke Suid-Afrika vrygestel is. Dit is ’n beduidende herstel ná twee agtereenvolgende jare van inkrimping in 2023 en 2024.

“Die positiewe prestasie is grootliks gedryf deur sterk produksie in veldgewasse en tuinbou, veral graan-, oliesaad- en vrugtebedrywe. Herstel in mielie- en sojaboonproduksie ná die droogte van 2024, tesame met sterk sitrus- en sagtevrugte-seisoene, het betekenisvol bygedra tot die sektor se verbeterde prestasie,” sê Johann Kotzé, AgriSA se uitvoerende hoof.

Suid-Afrika se landbou-uitvoer het ook in 2025 ’n nuwe rekord van ongeveer US$15,1 miljard bereik, wat die sektor se voortgesette mededingendheid in wêreldmarkte en sy groeiende belangrikheid as drywer van uitvoergedrewe groei beklemtoon.

Terselfdertyd het die veebedryf steeds uitdagings in die gesig gestaar. Uitbrake van bek-en-klouseer (BKS) by beeste en varkpes (ASF) by varke het die subsektor van diereproduksie beïnvloed en binnelandse en uitvoerhandel in dele van die jaar beperk.

“Al is die groeisyfer bemoedigend, moet dit in konteks geïnterpreteer word. Landbou het aansienlik gekrimp in die vorige twee jaar, en ’n deel van die sterk groei in 2025 weerspieël ’n herstel van hierdie laer basis,” sê Kotzé.

Met die oog op die toekoms is vroeë aanduidings vir die huidige landbouproduksieseisoen bemoedigend. Gunstige La Niña-reënvaltoestande en groter aanplantings vir somergewasse dui op die potensiaal vir nog ’n goeie oes. Verskeie risiko’s kan egter ’n dempende rol speel. BKS- en ASF-uitbrake gaan ‘n merkbare uitwerking op die veebedryf hê.

Daarbenewens kan stygende geopolitieke spanning, veral in die Midde-Ooste, insetkoste beïnvloed. Dit sluit kunsmis en brandstof in, asook wêreldwye handelsvloei en verskepingskoste. Dit sal winsgrense regdeur die landbouwaardeketting beïnvloed, veral tydens die komende wintergraanplantseisoen en ook wat die oes van somergrane betref.

Ten spyte van hierdie onsekerhede toon die 2025-prestasie weer eens die strategiese belangrikheid van landbou vir Suid-Afrika se ekonomie. Die sektor speel ’n uiters belangrike rol in voedselveiligheid, indiensneming, landelike ontwikkeling en uitvoerinkomste.

AgriSA beklemtoon dat die handhawing van dié momentum voortgesette fokus op die versterking van biosekuriteitstelsels, die verbetering van logistieke infrastruktuur, die uitbreiding van marktoegang en die versekering van ’n stabiele beleidsomgewing wat langtermynbeleggings in die landbousektor ondersteun, sal vereis.

Bron: Agri SA