Categories: Artikels, Vee en WildPublished On: 19th June 2025

Vriesbrand: Die koelkop keuse vir jou kudde

By 5 min read
969 words

Dry Ice freeze branding

Vir die identifisering van vee het die meeste boere vir jare staatgemaak op die tradisionele metode van warm brandmerke. Maar namate moderne veekundige praktyke ontwikkel, begin al hoe meer boere oorskakel na vriesbrand, en met goeie rede: Vriesbrand is vinnig besig om sy plek te vestig as die voorkeurkeuse van beesboere wat dierewelstand en leesbaarheid van die merke ernstig opneem.

Wat is vriesbrand?

Vriesbrand is ’n metode van permanente identifikasie waar ’n metaalmerkyster, afgekoel met ’n middel soos droë ys en alkohol, teen die dier se vel gehou word. In plaas daarvan om die hare en vel te skroei soos met ’n warm brandmerk, vernietig die koue die pigmentproduserende selle (melanosiete) in die haarfollikels. Dit veroorsaak dat die hare wat op die gemerkte plek wit uitgroei ’n duidelike, leesbare teken laat wat nie met die tyd vervaag nie.

Dry Ice 4 Farming, ’n spesialisverskaffer van droë ysprodukte vir die landbou, maak dit maklik en bekostigbaar vir boere om self die voordele van vriesbrand te benut. Volgens hulle is dit ’n metode wat meer akkuraatheid, minder stremming en beter handelsmerkidentiteit aan die veeboer bied.

Petrus Taljaard demonstreer hoe om die vriesbrandmetode toe te pas. Petrus gebruik hierdie metode al vir meer as 25 jaar met groot sukses op sy Drakensberger-stoet buite Ermelo.

Vyf redes hoekom vriesbrand beter is as warm brandmerke

  1. Dierewelstand kom eerste

Vriesbrand is merkbaar minder pynlik as warm brandmerke. Waar ’n warm yster weefsel verskroei en ’n rou wond laat, veroorsaak vriesbrand slegs tydelike gevoelloosheid en ongemak. Studies toon dat diere minder stremming- en pynreaksies toon tydens en ná vriesbrand. Vir veeboere wat hoë etiese standaarde handhaaf of in markte boer wat dierewelstand reguleer, bied vriesbrand ’n aantoonbaar sagter alternatief.

  1. Meer leesbare en duursame merke

Een van die grootste uitdagings met warm brandmerke is dat dit met tyd vervaag, veral op donker beeste of beeste met dik velle. Vriesbrand veroorsaak dat hare permanent wit uitgroei, wat veral op donker agtergronde baie goed uitstaan. Dit maak identifikasie op afstand makliker – of jy nou beeste in die kamp moet uitken, of in ’n veilingskraal vinnig moet bevestig wie wie is.

  1. Handelsmerkbeeld en netheid

Boere wat hulle kuddes se identiteit ernstig opneem, kies al hoe meer die netjiese voorkoms van vriesbrand. Die skoon, wit merke is esteties aantreklik en help om ’n boerdery se handelsmerk of registrasie-kenmerk professioneel en deurlopend weer te gee. Vir stoetboere is dit van onskatbare waarde.

  1. Veiliger en makliker vir die hanteerder

Warm brandmerke hou altyd ’n risiko van brandwonde vir mense in – een gly of fout en jy sit met ’n ernstige besering. Droë ys brand nie en vriesbrandstelle werk sonder oop vlamme of verhitte metaal. Dit maak die hele proses baie veiliger vir werkers en makliker om aan te leer. Dry Ice 4 Farming bied volledige stelletjies en opleiding, sodat boere met selfvertroue hulle eie vriesmerke kan aanbring.

  1. Geskik vir jong diere en registrasies

Omdat vriesbrand minder skade aan die dier se vel en haarfollikels veroorsaak, is dit ook ’n meer geskikte opsie vir jong diere. Dit is ook ’n aanbevole metode vir rasregisters of telersverenigings wat streng standaarde vir merking en identifikasie vereis.

Hoe werk dit in die praktyk?

Die proses van vriesbrand is eenvoudig, mits die regte toerusting en produkte gebruik word. ’n Vriesbrand-stel bestaan uit metaalletters of -simbole, ’n isolerende houer vir die verkoelingsmiddel, en ’n mengsel van droë ys en alkohol (meestal nywerheidsetanol of metielhidraat).

Die letters word in die mengsel verkoel tot ongeveer -78 °C en dan vir ’n sekere aantal sekondes teen die dier se vel gedruk. Die kontaktyd hang af van die dier se ouderdom, velkleur en ras. Dry Ice 4 Farming voorsien ’n volledige gids en opleiding vir boere wat wil oorskakel.

Petrus Taljaard boer op die plaas Goedehoop in die Ermelo-distrik. Hy boer al vanaf die 1980s met Drakensbergers, en gebruik al meer as 25 jaar die vriesbrandmetode om sy diere te merk. “Die voordele van hierdie metode is dat jy nie die vel beskadig nie, dat die merk sigbaar bly soos wat die bees groei en dat dit van ver af sigbaar is, wat baie help om jou beeste vanuit ‘n bakkie of selfs ‘n klein vliegtuig uit te ken,” verduidelik Petrus. Hy vertel verder dat die hoofdoel is om veediefstal te voorkom en dat kalfies op ‘n baie jong ouderdom al gemerk kan word met die metode omdat dit minder pyn en spanning vir die diere veroorsaak.

Petrus Taljaard, sy vrou Emmerentia, en hulle seun, Pikkie, glo in vriesbrandmerke om hulle kudde makliker uit te ken, te bestuur en te sorg dat die merkproses vir mens en dier met so min pyn en spanning as moontlik afgehandel word. (Foto krediet: Farmers Weekly https://www.farmersweekly.co.za/animals/cattle/drakensberger-cattle-an-all-rounder-like-no-other/)

Droë ys is vrylik en maklik beskikbaar oral in Suid-Afrika

Dry Ice 4 Farming het die proses vir boere vergemaklik deur droë ys maklik beskikbaar te maak via hulle landwye netwerk van verspreiders. Droë ys word vars afgelewer, en bly vir ure lank koud in die regte houer – ideaal vir plaasomgewings waar verkoeling of elektrisiteit dalk nie altyd beskikbaar is nie. Hulle voorsien ook bykomstighede soos vriesbrandstelle, alkohol, en veiligheidsuitrusting.

‘n Belegging in jou kudde

Vir moderne veeboere wat streef na doeltreffendheid, dierewelstand en langtermyn handelsmerkontwikkeling, is vriesbrand ’n logiese stap vorentoe. Met die ondersteuning van ’n spesialisverskaffer soos Dry Ice 4 Farming is dit makliker as ooit om oor te skakel.

“Boere wat die verskil self ervaar het, wil nooit weer teruggaan na warm brandmerke nie,” sê die span van Dry Ice 4 Farming. “Dit is vinnig, veilig, en hou talle voordele in – nie net vir die diere nie, maar vir jou hele produksiebestuur.”

Kontak Dry Ice 4 Farming vandag en maak die skuif na slimmer dieremerking. Besoek hulle webblad by https://dryice.co.za/4-farming, stuur ‘n e-pos na cynthia@dryice.co.za of skakel hulle by (+27)078-164-1712.

 

1

Deel hierdie artikel.

Leave A Comment

1