Categories: ArtikelsPublished On: 1st July 2024

Veediefstal samewerking lei tot sukses

By 8 min read

veediefstal 1

Die Wet op die Identifikasie van Diere is verpligtend, maar in baie gevalle dra boere by tot die probleem omdat hulle vee nie gebrandmerk of getatoeëer is nie. (Bron: YouTube)

Meer as 500 stuks gesteelde vee ter waarde van R2 700 000 is gedurende Junie vanjaar teruggevind tydens ‘n spesiale veediefstal operasie deur lede van Agri Oos-Kaap en die SA Polisiediens se veediefstaleenheid.

Die vee wat teruggevind is sluit 124 beeste, 167 skape en 221 bokke in wat of geskut is of aan die regmatige eienaars terugbesorg is. Dit sluit nie die karkasse van gesteelde vee wat reeds geslag was in nie.

As jou diere nie gemerk is nie, kan jy hulle nie as jou eie identifiseer of aanspraak maar op hulle as hulle gesteel word nie. (Bron: Pixabay)

Kommersiële veeboere in die omgewing van Ugie, Maclear (Nqanqarhu) en Elliot (Khowa) het die afgelope maande kwaai onder die aanslag van veediewe deurgeloop. Die boere het by Agri Oos-Kaap om hulp aangeklop om op ‘n provinsiale vlak in te gryp.

Die boere het deurlopend voorvalle van veediefstal by die Agri Operasionele Koördinasiesentrum aangemeld wat die nodige skietgoed gebied het om die polisie te nader.

Coert Jordaan, Agri Oos-Kaap se voorsitter vir landelike beveiliging,  het gedurende Junie twee weke lank ‘n intensiewe operasie uitgevoer waaraan twaalf polisiekantore en sewe veediefstaleenhede deelgeneem het. “Die betrokkenheid van die boere en die feit dat die polisie uiteindelik gehoor gegee het aan ons inligting, het die deurslag gegee,” sê hy.

 

Verlies aan vee weens diefstal steel nie net die boer se diere nie, maar ook hulle aanteelwaarde. (Bron: Pixabay)

Volgens Coert, wat 32 jaar in die polisiediens was en wat dus weet waarvan hy praat, dra verskeie faktore by tot veediefstal. Dit sluit werkloosheid in, maar ook gierigheid, ’n mark vir gesteelde vleis en kort toegangsroetes na hierdie markte.

Die afwesigheid van sigbare polisiëringspatrollies, swak ondersoek in sake wat aangemeld word, en ’n tekort aan mannekrag en geskikte voertuie by veediefstaleenhede vererger die situasie.

Hy sê dit is die boere se verantwoordelikheid om van hulle kant af sekere pligte na te kom om veediefstal te bekamp. “Tel jou vee elke dag en meld enige voorvalle van veediefstal onmiddellik aan, maar volg ook self op.

“Stel verantwoordelike en betroubare werknemers aan en kweek jou eie beriggewers (informants) wat vir jou kan inligting bring oor moontlike beplande diefstal,” sê hy.

“Sorg ook dat jou vee behoorlik gebrandmerk of getatoeëer is, want naspeurbaarheid is van kardinale belang. As jou vee nie jou merk dra nie, kan jy nie bewys dat dit joune is nie.”

Volgens die  Wet op die Identifikasie van Diere is die merk van diere verpligtend en as boere dit nalaat, dra boere by tot die probleem. Alle vee-eienaars moet vir ‘n geregistreerde brand- of tatoeëermerk by die Registrateur van Diere-Identifikasie aansoek doen.

Hy stel ook voor dat streng toegangsbeheer toegepas word en dat boere Agri SA-plaasprotokolborde by die ingange na die plaas aanbring. Dit vergemaklik en versnel optrede van wetstoepassers wat dan nie na ‘n plaas wat swak aangedui is hoef te soek nie.

Dit is ook belangrik om vee net op veilings of bewese betroubare kopers te verkoop. “Geen vreemdelinge wat by die hek opdaag en kamstig kom vra of vee te koop is, moet op die plaas toegelaat word nie.”

Volgens Coert behoort boere nie verantwoordelik te wees vir plaasveiligheid nie, maar hulle gaan in elk geval uit hulle pad en gaan groot kostes aan om hulle plase so goed moontlik te beveilig. “Private sekuriteitsmaatskappye word teen astronomiese bedrae in diens geneem.”

Boere rig ook duur kameras op wat voltyds deur Agri Oos-Kaap se beheerkamers gemoniteer word. “Ek wil meld dat Agri Oos-Kaap in Suid-Afrika ‘n leier om die gebied is. Die netwerk word op ‘n maandelikse basis uitgebrei namate meer boereverenigings betrokke raak.”

Agri Oos-Kaap moedig boere aan om alle misdaad op plase aan te meld omdat die SAPD se toewysing van mannekrag en hulpmiddele deur die aantal aanmeldings bepaal word.

“Agri Oos-Kaap se beheerkamer hou rekord van die voorvalle wat op kaarte gemerk en op die stelsel Earth Ranger gestoor. Statistiek is met die druk van ‘n knoppie beskikbaar en gee ‘n duidelike prentjie van die tendense.”

Van die statistiek lyk so:

Sake aangemeld:

2022/23                               6150

2023/24                               6421

Aantal vee gesteel:    Beeste          Skape             Bokke

2022/23                      10116              36839            10745

2023/24                      11440             42785             11396

“Soos jy kan sien is daar ‘n toename in die diefstal van alle tipes vee. Dit neem nie in ag die potslagvoorvalle, waar ‘n enkele dier vir eie gebruik geslag word en wat nie aangemeld word  nie. Groot getalle vee wat per voorval gesteel word dui ook duidelik op die betrokkenheid van ‘n sindikaat,” verduidelik hy.

“Ten slotte wil ek net meld dat die Oos-Kaap gedurende die afgelope jaar die meeste voorvalle van veediefstal landwyd aangemeld het.”

Die kaart van EarthRanger wat deur Agri Oos-Kaap gebruik word dui die inligting oor veediefstal aan wat deur lede van die organisasie verskaf is, asook die sukses van die operasie. (Bron: Verskaf)

Veediefstal-voorkomingsforum

Die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) beskou veediefstal ook in ‘n baie ernstige lig. Die voorkoming van veediefstal is immers per nasionale instruksie toegeken aan die RPO wat die lewende hawebedryf verteenwoordig.

Volgens Louis Wessels, voorsitter van die Nasionale Veediefstal-voorkomingsforum, is daar talle uitdagings wat met veediefstal gepaardgaan. Dit sluit verskeie faktore in, naamlik:

  • Boere wat nie die voorvalle aanmeld nie is ‘n groot probleem;
  • Gewapende veediewe bedreig die lewens van veeboere wat hulle konfronteer;
  • Veediefstal vind in die veld plaas en kritieke leidrade word gou vernietig deur byvoorbeeld reën en aasdiere. Dit is noodsaaklik dat die polisie en veediefstaleenheid die toneel so gou moontlik besoek.

SA Polisiediens

“Die SAPD se veediefstaleenhede gaan gebuk onder geweldige kapasiteit- en logistieke uitdagings,” sê Louis.

Voertuie, veral in provinsies waar groot afstande afgelê moet word, is die grootste uitdaging. Dikwels het ‘n polisiekantoor slegs een of twee voertuie tot hulle beskikking en as die voertuie gediens moet word is die polisie gestrand.

Veediefstal as ‘n spesialis-misdaad vereis goedopgeleide speurders. Landelike gemeenskappe is bekommerd oor die uittog van gesoute ondersoekbeamptes wat aftree-ouderdom bereik en ‘n leemte laat.

“Daar is ongelukkig ook gevalle waar die lede van die SAPD direk verbind word met veediefstal-aangeleenthede,” sê Louis.

Die regsproses

Vonnisoplegging van veediewe is nie voldoende nie en die sake word gereeld uit die hof gegooi omdat boere se beëdigde verklarings verskil van die getuienis in die hof. Dit is boere se reg om die verklaring in die taal van hulle keuse af te lê om seker te maak die inhoud is korrek voordat hy of sy dit onderteken.

Die mening word ook gehuldig dat onkundige staatsaanklaers veediefstalsake aankla. Om hulle te bemagtig is spesifieke opleiding deur die Justice College van die Nasionale Vervolgingsgesag geloods.

Veediefstal gaan dikwels gepaard met brutaliteit en dieremishandeling. Veeboere moet dit in hulle verklarings meld omdat die Nasionale Dierebeskermingsvereniging (NDBV)  dan betrek word wat verswarende strawwe kan teweeg bring.

Buiten finansiële verliese wat veediefstal teweeg bring, dra gesmokkelde besmette diere ook ernstige staatsbeheerde aanmeldbare siektes soos bek-en-klouseer oor na gebiede wat voorheen vry was daarvan. (Bron: Pixabay)

Vervoerpermitte

Naas die merk van vee is dit ook van uiterste belang dat die nodige vervoerpermitte te hê wanneer vee op ‘n nasionale pad vervoer word. Buiten veediefstal hou die vervoer van diere ‘n risiko in dat dieresiektes, en veral beheerde en aanmeldbare siektes versprei kan word na gebiede waar die siektes nie voorheen voorgekom het nie.

Voedselsekerheid

Veediefstal is nie beperk tot kommersiële veeboere nie; as vyf van ‘n opkomende boere se tien beeste gesteel word, is hy die helfte van sy kudde kwyt en dit het ‘n enorme uitwerking op sy kans op oorlewing. Verliese weens lei ook tot ‘n verlies van die dier se reproduktiewe waarde.

Strategiese plan

Tydens die mees onlangse vergadering is opnuut gekyk na die forum se strategiese plan en daar is besluit om op die volgende prioriteite te fokus:

  • Stappe moet gedoen word om die merk van diere binne elke provinsie tot 80% te verhoog;
  • ‘n Model vir die voorkoming van veediefstal moet ontwerp word met die oog op die deel van inligting en intelligensie en verhoudingsbou met die SAPD  sodat alle strukture kan saamwerk tot ‘n suksesvolle uitkoms in al die provinsies;
  • Alle rolspelers moet ‘n gestruktureerde nasionale plan van aksie hê om probleme te identifiseer, te prioritiseer en te kommunikeer sodat boere, staatsaanklaers, lewendehawe-afslaers en lede van die SAPD ingelig is oor die kernprosedure verbonde aan doeltreffende veediefstalvoorkoming en die beheer daarvan;
  • ‘n Hernude poging moet aangewend word om vee-eienaars te beïnvloed om meer betrokke te raak by landelike veiligheidstrukture ter ondersteuning van die werksaamhede van alle rolspelers binne hierdie Forum.
  • Die verhouding wat op nasionale en provinsiale vlak met veediefstalkoördineers bestaan moet verder uitgebou en versterk word.

Coert Jordaan, Agri Oos-Kaap se voorsitter vir landelike beveiliging, dring aan daarop dat boere elke dag hulle vee tel en enige diefstal onmiddellik aanmeld. (Bron: Pixabay)

Kontakbesonderhede

Kontak Coert Jordaan by 084-320-0556 vir meer inligting.

Bronverwysing

Wessels, L. (2024) Veediefstal onder die soeklig. Rooivleisprodusente-organisasie (RPO)

https://rpo.co.za/veediefstal-onder-die-soeklig-stock-theft-under-the-spotlight/

0

Deel hierdie artikel.

Leave A Comment

0