Vrystaat Landbou (VL) doen ‘n beroep op alle Suid-Afrikaners om hul voorlegging oor die wetsontwerp op onteiening van die Parlement wat hierdie Sondag, 28 Februarie 2021, eindig in te dien.

Dit is die einde van die skriftelike voorleggingsproses oor ‘n beleid wat, indien dit gepromulgeer word, langdurige negatiewe gevolge vir alle Suid-Afrikaners in die toekoms kan hê.

VL verwerp dit om enige beginsel in ons wetgewing in te stel waardeur geen vergoeding vir iemand se eiendom betaal kan word nie. Ons glo dat veilige eiendomsreg die basis is om beleggings te lok en herbelegging in hul eie eiendom moontlik te maak om dit te ontwikkel, op te bou en te beskerm vir toekomstige geslagte.

Afgesien van die makro-ekonomiese koste van die onsekerheid wat onteiening sonder vergoeding (OSV) ingelui het net deurdat die ANC dit in hul manifes aanvaar, is die direkte koste om ‘n prys vir grond te onderhandel en ‘n regverdige en billike waarde deur die howe te bepaal indien dit gevolg word in die prosedures soos uiteengesit in die wetsontwerp, kan waarskynlik meer wees as die markwaarde van die spesifieke land! Dus kos dit meer as om grond op die ope mark te koop en
bespoedig beslis nie die proses van grondhervorming nie.

Die Instituut vir Rasseverhoudings (IRR) het gewaarsku dat “’n hofuitdaging nie altyd prakties moontlik sal wees nie. Vanweë die manier waarop die proses gestruktureer is, sal eiendomseienaars waarskynlik onteiening moet betwis nadat hulle reeds die eiendom verloor het en indirekte skade,
soos moontlike verlies aan inkomste, gely het.”

“VL is ernstig besorg oor wie die koste van sulke hofgedinge dra? Indien dit die boer is en hy verloor sy boerdery, asook al die kapitaal wat hy/sy bestee het om vir die boerdery te veg, is daar geen manier dat hy in ‘n soortgelyke posisie kan wees as voor onteiening nie. Dit is ‘n wêreldwyeaanvaarde beginsel by onteiening,” het Francois Wilken, president van die VL, gesê.

Vir ‘n bankrot staat word die deur egter oopgemaak dat die Onteieningswetsontwerp die Grondwet van Suid-Afrika wil wysig ten opsigte van die vergoeding betaalbaar aan die eienaar van die eiendom
of die houer van ongeregistreerde regte, deurdat vergoeding in sekere omstandighede nie betaalbaar sal wees nie, d.w.s. onteiening sonder vergoeding. Die wetsontwerp, in teenstelling met die huidige onteieningswet, plaas nie ‘n verpligting op ‘n onteieningsowerheid om vergoeding aan die eienaar of houer te betaal nie. Hierdie ongebreidelde en ontoerekeningsvatbare mag vir enige regerende party sou uiters gevaarlik wees om aan ‘n onteieningsgesag toe te laat.

Enigiemand wat die Wysigingswetsontwerp op Onteiening in sy huidige vorm wil opponeer, kan hul insette op Vrystaat Landbou se webwerf by https://vrystaatlandbou.co.za/stop-expropriation/ aanteken.

Hierdie insette sal steeds aan die parlement deurgegee word om by te voeg tot die 85 000 burgers wat reeds die posisie van Vrystaat Landbou ondersteun het, en sal deel vorm van ons argument teen OSV tydens mondelinge voorlegging later vanjaar in die parlement en tydens die provinsiale openbare verhore.

Bron: Vrystaat Landbou