Categories: Artikels, HulpbronbestuurPublished On: 12th March 2024

Swartwattelbome: Ekonomies of ‘n bedreiging?

By 3 min read

39ab3bf46ced9d4856c25205fb92582a_5

Die peule van die swartwattelbome. Foto: www.invasives.org.za

As jy mooi moet gaan dink oor swartwattelbome het jy seker al honderde kere met hulle in kontak gekom. Maar het jy geweet die boom met sy lowergroen blare en donsige blomme is eintlik ՚n indringerplant in so groot mate dat dit ՚n probleem vir Suid-Afrikaanse landskappe kan inhou.

Hoe lyk die swartwattel?

Die swartwattel (Acacia Meansii) is ՚n immergroenboom wat gewoonlik tussen 5 en 10 meter hoog groei, maar ook tot 30 m hoog kan word. Ander name vir swartwattel is ook swartbasboom, basboom, wattel, looiwattel en blikwortelboom. Die boom het donker v-vormige olyfgroen blare wat in ՚n ry lê en dra ligtegeel of roomkleurige ronde, donsige blomme in Augustus en September. Die boom dra dun donkerbruin peule gevul met swart saad met liggeel saadstele.

Dit kan maklik uitgeken word aan die peule en saad wat onder die bome opgaar of die ou bas aan die bome. Swartwattel is die eerste keer in die 19de eeu in Suid-Afrika ingebring en kom oorspronklik van die suid-ooste van Australië en Tasmanië af. Die boom is aanvanklik geplant vir beskutting vir vee, vuurmaakhout en pale vir heinings. Die ontdekking dat die bas in die leerbedryf gebruik kan word, het tot groot aanplantings gelei. Oor die jare het baie boere swartwattelplantasies aangeplant omdat die hout ook uitgevoer kon word. Maar dié plantasies is soms net agtergelaat en die bome het mettertyd begin oorneem.

Die bas van ՚n jong swartwattelboom. Foto: www.invasives.org.za

Hoekom is die bome ՚n probleem?

Die bome het oor die jare hoofsaaklik ՚n probleem geword in die Wes-Kaap, Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Gauteng. Dit is ՚n kategorie-2-indringerplant wat graslande oorneem en inheemse plante oorheers. Dit lei tot minder weiding vir wilde diere en vee. Swartwattel is ՚n onkruid op die plaas. Die boom ding mee teen ander gewasse vir voedingstowwe en lig. Dit kan die plantegroei van graslande tot bebosde gebiede oorheers. Omdat die swartwattel in digte ruigtes groei, vervang dit ander inheemse plante vinnig.

Die bome onderdruk ook groei rondom hulle en eis baie water. Hulle kom hoofsaaklik langs paaie, slote en riviere voor en kan gronderosie en oorstromings veroorsaak. Sommige van die sade kan 50 tot 80 jaar lank kiemkragtig bly en ontkiem nie dadelik nie, maar hoop op onder die bome. Die sade se ontkieming kan deur vuur aangespoor word. ՚n Veldbrand kan dus die sade laat ontkiem, ander plante rondom vernietig en die ideale groeiomstandighede vir die swartwattelbome bied om oor te neem. Omdat swartwattelbome ingevoer is, is daar nie baie natuurlik vyande vir dié bome nie en kan hulle floreer in amper enige omstandighede.

Kategorie-2-plantspesie

Enige iemand wat ՚n kategorie-2-plantspesie wil plant benodig ՚n permit van die Departement van Bosbou, Visserye en Omgewing sake. ՚n Kategorie-2-indringerplant is een wat gebruik kan word om inkomste te verdien, maar steeds ՚n indringerplant is. Dus kan die bome geplant word, maar streng maatreëls moet toegepas word om te verhoed dat dit versprei.

Die swartwattel se hout kan gebruik word vir vuurmaakhout en die bas is ՚n bron van tannien wat in die leerbedryf gebruik word. Van die hout word ook gebruik vir balke. Benewens die ekonomiese voordele wat hierdie bome inhou, bly hulle ՚n bedreiging vir inheemse Suid-Afrikaanse plante. Om van hierdie bome ontslae te raak verg tyd en mannekrag en hoewel jonger bome uitgetrek of uitgegrawe kan word, moet ouer bome wat afgekap word met chemikalieë behandel word anders loop dit weer uit.

Swartwattelbome het ligte balvormige, donsige blomme. Foto: www. invasives.org.za

The black wattle was first brought to South Africa in the 19th century.

https://www.gondwanacf.org/blackwattleeradication/#:~:text=Black%20wattle%20is%20one%20of,on%20 reducing%20catchment%20 water%20yields

https://keys.lucidcentral.org/keys/v3/eafrinet/weeds/key/weeds/Media/Html/Acacia_mearnsii(Black_ Wattle).htm

https://www.citizen.co.za/highway-mail/news-headlines/2017/05/28/know-your-alieninvasive-plant-black-wattle/

https://invasives.org.za/factsheet/black-wattle/chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/

https://www.arc.agric.za/arc-ppri/Leaflets%20Library/Swartwattel.pdf

Deel hierdie artikel.

Leave A Comment