Categories: NuusPublished On: 17th April 2024

SA Stamboek Vleisbeestelersverenigings ondersteun die tweede ronde van die Vleisbees Genomika-program ten volle

By 6 min read

20240416_131129

Foto geneem by die LNR Irene-kampus na afloop van die beplanningsessie wat op 16 April 2024 gehou is om te fokus op die aansoek en aksies in BGP2 vir die opkomende vleisbeessektor. Van links na regs: Sandile Nzuza (Bonsmara SA), Prof Mahlako (Linky), Makgahlela (Diereproduksie, LNR), Dr Japie van der Westhuizen (SA Stamboek), Dr Morake (Dan) Motiang (Kaonafatso ya Dikgomo, LNR), Dr Helena Theron (SA Stamboek) en Dr Bobbie van der Westhuizen (SA Stamboek).

Tydens ‘n beplanningsvergadering wat op 11 April 2024 en via aanlynverbinding gehou is, het die Vleisbeestelersgenootskap-lede van SA Stamboek entoesiasties hul steun bevestig om aan die tweede ronde van die Vleisbeesgenomikaprogram (BGP2) deel te neem. Meer as 40
telersgenootskapverteenwoordigers en tegniese en professionele Stamboek personeel het die vergadering in die Pierre van Rooyen-raadsaal van SA Stamboek in Bloemfontein bygewoon.

BGP2 het amptelik op 1 April 2024 begin. Dit volg ná intense en gedetailleerde gesprekke, voorleggings en beplanning onder die belangrikste rolspelers, waaronder SA Stamboek, LRF, die Landbounavorsingsraad (die Irene-gebaseerde Diereproduksie-instituut en Onderstepoort-gebaseerde Biotegnologieplatform) en twee universiteite. Hierdie unieke program is ‘n gesamentlike onderneming van die openbare en private sektor vir die toepassing van die nuutste wetenskaplike teeltegnologieë deur beide die stoetbedryf en die
ontwikkelende sektor.

‘n Totale bedrag van R38,85 miljoen openbare befondsing word oor die volgende drie jaar deur die Tegnologie-innovasie-agentskap (TIA) namens die Departement van handel, nywerheid en mededinging vir die program bewillig. Die LNR, as institusionele liggaam, sal die openbare fondse bestuur. Net soos die eerste ronde van die BGP, wat tussen 2016 en 2019 plaasgevind het, sal die nuwe program beheer word deur ‘n konsortiumbestuurskomitee bestaande uit al die belangrikste rolspelers. Die nuutverkose bedryfsverteenwoordiger vir die Stamboekrasse is Louis Steyl, uitvoerende hoof van Bonsmara SA. Louis sal dus saam met dr Bobbie van der Westhuizen van SA Stamboek op die Bestuurskomitee dien.

Deelname aan die eerste ronde van BGP het SA Stamboek in staat gestel om genomiese tegnologieë toe te pas ten einde genetiese meriete vir vleisbeeste meer akkuraat te voorspel. Die direkte gevolg van BGP1 was die vestiging van genomiese verwysingspopulasies en daarna genomiese teelwaardevoorspellings vir die Bonsmara-, Beefmaster- en Drakensberger-vleisbeesrasse. Meer rasse het ook gebruik gemaak van die aanvanklike toegang wat BGP1 gebied het vir die genotipering van diere met groot invloed, en daarna om strategies meer sulke diere op eie koste deur telers te genotipeer. Dit het hierdie rasse in staat gestel om ook die tegnologie korrek toe te pas om genetiese merietevoorspellings te verbeter en op so ’n wyse vir hulle telers en die kopers van hul beeste genomiese teelwaardes aan te bied. Deur hierdie pogings en die navorsing en ontwikkeling van Stamboek kon hierdie diens ook uitgebrei word na meer vleisbeesrasse,
naamlik die SA Hugenoot, Hereford, Charolais, Boran en Santa Gertrudis, met die inheemse Tuli- en Ngunirasse wat binnekort kan volg.

Dit sou nie moontlik gewees het sonder die befondsing van BGP1 nie. Die befondsing wat deur BGP2 verskaf word, sal voortbou op die tegnologie om die teel van vleisbeeste te verseker en ook meer te fokus op seleksie vir vleisbeeste wat geskik is vir die omgewings-, waardekettingen markuitdagings. BGP1 het ook die grondslag gelê in die ontwerp en vestiging van ‘n genomiese SNP-skyfie vir beeste, uniek aan die plaaslike behoeftes. Hierdie skyfies se genomiese merker-samestelling stel plaaslike beestelers in staat om ook toegang te verkry tot inligting oor ekonomies belangrike eienskappe wat deur enkele gene beheer word. Telers en kopers van bulle kan dus wegbly van skadelike gene maar in dieselfde asem gene met positiewe invloed bevoordeel. Voorbeelde hiervan is gene wat poenskop, vleissagtheid, dubbelbespiering, haarkleur en verskeie aangebore en ander afwykings beheer, byvoorbeeld krom stert en Pompe se siekte.Deelname aan BGP2 sal die horisonne vir die Suid-Afrikaanse beesvleisbedryf verder uitbrei. Die staatsfinansieringsbydrae van net meer as R14,64 miljoen oor die volgende drie jaar, via BGP2, sal die aankoop van ‘n geskatte 34 000 SNP-skyfies vir Stamboekdeelnemers oor hierdie drie jaar tydperk moontlik maak.

Dit stel telers in staat om die program saam te finansier deur slegs vir die direkte (nat en droë) laboratoriumkoste te betaal. Die Stamboektelers se bydrae sal R13,57 miljoen oorskry. ‘n Baie belangrike deel van BGP2 is die insluiting van die ontwikkelende sektor deur die Landbounavorsingsraad se KyD (Kaonafatso ya Dikgomo) program. Stamboek het ook ‘n verbintenis gemaak om ‘n bydrae te lewer deur droë laboratoriumdienste as ‘n “in kind”-bydrae te lewer. Hierdie Stamboekverbintenis sal waarde toevoeg tot net meer as R2,98 miljoen gedurende die lewensduur van BGP2 en sal lei tot die genotipering van ongeveer 11 900 beeste uit dié sektor. ‘n Baie belangrike ontwikkeling is insluiting van genotipering deur ‘n plaaslike private laboratorium. UniStel Mediese Laboratoriums en die LNR se BTP (Biotegnologieplatform) by Onderstepoort sal natlaboratoriumdienste aan die Stamboektelers in BGP2 bied. Die UniStel-laboratorium is bekend vir genetiese dienste aan die veebedryf.

Die verbintenis van die Stamboek Telersverenigings sluit die genotipering van ‘n minimum aantal van hul lede se beeste per jaar in. Dit sal rasse met kleiner getalle in staat stel om ook by die ander aan te sluit om gegenotipeerde verwysingspopulasies te vestig en voortaan ook toegang tot genomiese teelwaardes en die ander voordele van genomiese tegnologieë te hê. Die belangrike insluiting van genotipes uit die ontwikkelende sektor sal ook help met die uitbreiding van die kennisbasis ten opsigte van rassamestelling, die ontwikkeling van tegnologieë vir genetiese merietevoorspelling in verskillende beespopulasies en die vestiging van ‘n beter begrip van belangrike
geenfrekwensies om te help met die toepassing van toepaslike teelprogramme.

‘n Werkswinkel, wat deur verteenwoordigers van al die belangrike rolspelers bygewoon is, is ook op 16 April 2024 by die Vleisbedryfsentrum op die Irene-kampus van die LNR gehou. Die doel van hierdie geleentheid was om die rol en presiese stappe wat in en vir die opkomende vleisbeessektor geneem moet word, noukeurig te beplan. SA Stamboek en sy lede is verteenwoordig deur dr Japie van der Westhuizen, dr Bobbie van der Westhuizen, dr Helena Theron, Sandile Nzuza (Bonsmara SA) en Kabelo Phaka. Die LNR se
belegging in die KyD-program vir opkomende beesboere vorm die kern vir hierdie deel van die BGP2. Stamboek is daartoe verbind om te help met die identifisering en hantering van die genotipering, beide in terme van logistiek, droë laboratorium (insluitend gehaltebeheer) en datahantering. Die belangrike skakeling tussen die Stoetbedryf, kommersiële beesvleisprodusente en die opkomende sektor, tesame met navorsing en ontwikkeling van nuwe teelprodukte, sal van die belangrikste fokusareas vir SA Stamboek wees.

SA Stamboek se span genetici, tegniese adviseurs en die bekwame data-eenheid tesame met telersgenootskappersoneel sal op die voorpunt van hierdie belangrike program dien. Stamboek het ook oudit- en naspeur-stelsels ontwikkel om groot volumes monsters te hanteer, genotipe data te laai, internasionaal geakkrediteerde gehaltebeheer toe te pas, die inligting vir teelbesluite in te sluit en verslag
te doen oor die uitkomste aan telers en genootskappe. Die Vereniging het ook sy rekenaarkapasiteit versterk en het dus die infrastruktuur en stelsel in plek. Besprekings ten tye van die komende SA Stamboek IQ ELITE seminaar te Monte Bello Estate, Bloemfontein op 30 April 2024 gaan ook fokus plaas op die rol wat genomiese tegnologie speel in die teling en seleksie van robuuste en veerkragtige plaasvee. Deelname aan BGP2 sal die Suid-Afrikaanse vleisbeesboere in hierdie opsig verder bemagtig en sal ook by hierdie seminaar onder die loep kom.

BGP2 het die potensiaal om ‘n groot impak op die vleisbeeslandskap in Suid-Afrika en ons buurlande te maak.

Bron: SA Stamboek

0
0

Deel hierdie artikel.

Leave A Comment

0
0