Categories: Artikels, GewasproduksiePublished On: 14th March 2024

Van rank na rak, die Leygonies sorg vir vars komkommers

By 6 min read

Cucumber

Tussen die pragtige koppies van die Magaliesberg by Hekpoort, lê Ferdie en Charmaine Leygonie se komkommerboerdery. Vandag lewer hierdie boerdery heel jaar suksesvolle oeste, maar vir dié paartjie wat met min kennis die Klein Krans Boerdery begin het, was dit ՚n taai leerproses. Ferdie het eers vir ՚n jaar saam met ՚n vriend met komkommers probeer boer in dieselfde omgewing, maar min kennis en faktore buite hulle beheer het veroorsaak dat die boerdery nie kon voortgaan nie.

Die begin van Klein Krans

Boerdery en die komkommers

In 2005 het die paartjie besluit hulle wil hulle eie komkommerboerdery begin. Hulle het ՚n stuk grond gekoop wat net ՚n bouvallige huis en geen lopende water gehad het nie. Charmaine se enigste vereiste was dat die plaas ՚n mooi uitsig moes hê tussen die berge in die Hekpoort-omgewing.

Albei het nog voltyds gewerk, Ferdie vir Johannesburg se stadsraad en Charmaine vir Randwater. Hulle het begin met twee kweekhuise en in die aande en naweke hulle tyd aan die boerdery gewy.

Teen 2012 het Ferdie besef dat hy voltyds moet gaan boer. Hy het aanvanklik elke sent wins teruggeploeg in die boerdery en kon teen daardie tyd nog tonnels byvoeg. Jare gelede, toe hy en sy vriend die eerste keer met komkommers geboer het, het hy kontak gemaak met ՚n pakhuis in Turffontein. Hy wou nie ՚n markboer wees nie, omdat die pryse baie wisselvallig is en het daarin geslaan om ՚n ooreenkoms met die pakhuis aan te gaan.

Vandag lewer hy aan vyf pakhuise en regstreeks aan klante en vat net so 10% tot 15% van sy komkommers varsproduktemark toe.

Van die plaas na die rak, Klein Krans Boerdery maak seker hulle lewer net die beste komkommers.

Geen vermorsing by dié boerdery

“Ons gooi nooit ՚n komkommer weg nie,” vertel Charmaine trots. Die paartjie maak seker dat alle afval weer vir iets anders gebruik kan word. Hulle plant hulle komkommers in denneskaafsels omdat dit nie tannien bevat nie. Die skaafsels word dan weer later gebruik om kompos te maak.

Water word ook nie vermors nie. Al hulle tonnels het plastiek op die vloere wat die loogwater van hulle drupbesproeiing opvang. Dit word dan weer gebruik om die tuin nat te maak en hulle ander groente nat te spuit.

Die komkommers wat nie aan die standaarde by die pakhuise voldoen nie, word mark toe gevat.

Die as van die steenkool wat hulle vir verhitting gebruik, word ingespan om paaie mee te maak.

Komkommers is nie goedkoop nie

Ferdie vertel dat komkommerboerdery nie ՚n maklike boerdery is nie. Benewens die boerdery se uitdagings soos hoë insetkostes is daar ook wisselvallige markpryse.

Hy het uitgewerk dat die insetkoste per komkommer verlede jaar R5,68 was. Die boerdery se kunsmis word ingevoer en die swak rand maak dit baie duur. Komkommers hou ook nie van koue nie en moet bo 12 grade Celsius gehou word, dus moet hulle in die winter die tonnels verhit. Ferdie-hulle gebruik so 600 ton steenkool per jaar om die komkommers snoesig te hou.

“Dan is daar nog die verpakking, bokse, diesel, onderhoud, kragrekening en plantsakkies. Die prys hou nie tred met die insette nie.

Om ՚n komkommer te laat groei is maklik; die uitdaging is om ՚n siektevrye, sterk plant te kweek en maksimum oes van hom af te verkry,” vertel hy.

Daar is ook die kwessie van parasiete en ander peste en Ferdie verduidelik dat die peste wat van ander boerderye af ՚n nuwe heenkome soek wanneer daar geoes is, sy komkommers ook aanval. Daarom moet hulle die komkommers mooi dophou en hulle het selfs blomme geplant wat help om die peste weg te hou.

Net ՚n bietjie liefde en aandag en oor ՚n paar weke is hierdie nuwe komkommerplante reg om vrugte te dra.

Heel jaar komkommers

Hulle kweek regdeur die jaar komkommers en werk op ՚n oessiklus van 11 weke. Teen die vierde of vyfde week kan hulle reeds begin om van die jong plante af te oes. Hulle het drie groeisiklusse per jaar.

Na ՚n oes word alles uit die kweekhuis verwyder en die kweekhuis word gesteriliseer sodat hulle die volgende plante kan inbring. Hy vertel dat hulle nie die luuksheid het om gras onder hulle voete te laat groei nie. Daarom oes hulle byvoorbeeld op ՚n Maandag en plant weer die Donderdag.

Die boerdery gebruik geënte plante met ՚n pampoenvariëteit as ՚n onderstok. Hierdie is ook ՚n duur proses en een komkommerplant kan tot R15 kos. Hulle oes so om en by 21 komkommers per plant.

Die drie hoofsoorte komkommers waarmee hulle boer is Engelse komkommers, Meditereense komkommers en agurkies. Hulle plante ook verskillende kultivars.

“Die perfekte groeityd vir komkommers is so laat September wanneer die dae nie te warm is nie maar die nagte bietjie warmer is. Die vog in die lug is ook dan nog nie so kwaai nie,” verduidelik Ferdie.

Nie net komkommers op hierdie plaas nie

Benewens komkommers boer die Leygonies ook met rooikool, blomkool, brokkoli, spinasie en sprietuie. Met vanjaar se hitte het die groente maar bietjie gesukkel.

Hulle wil ook nou met soetrissies probeer boer, iets wat Ferdie in die verlede ook probeer het maar nie tyd gekry het om uit te brei nie. Hy het reeds een van sy kweekhuise ingerig vir soetrissies.

Ferdie en Charmaine Leygonie op hulle pragtige komkommerplaas.

Lekker slaap

Ferdie is nie die enigste sakebrein op die plaas nie en die kunstige Charmaine het oor die jare hulle plaashuis in ՚n meesterstuk omskep. Hulle het ook ՚n gastehuis, The Open House, wat sy bestuur en met die verskeie trouplase in die omgewing is hulle ՚n gesogte oornaghawe.

In die min vrye tyd wat hulle kry, hou Charmaine haarself besig met kuns en Ferdie voer Japanese koi-visse in en boer ook met eksotiese vinke. Hy het onlangs ook begin om modeltreine te bou en het selfs ՚n kleinskaalse model van die Klein Krans Boerdery gebou. Daar is ook drie pragperde en vier besige honde om die paartjie geselskap te hou.

Watertand lekker komkommers

Wanneer jy by die Leygonies gaan kuier kan jy verseker weet dat jy komkommer op sy beste sal proe. Charmaine vertel dat hulle die lekkerste komkommerresepte het, en selfs die honde eet komkommer.

Hier op hulle stukkie paradys vertel Ferdie, wat op ՚n plaas grootgeword het, dat sy droom nog altyd was om terug te keer grond toe en sy eie boerdery te hê.

“My droom om te boer het waar geword. As ek aan enige iemand raad kan gee sal dit wees om jou droom te lewe.”

Deel hierdie artikel.

Leave A Comment